Kinderen die door hun ouders op sociale media worden geplaatst vonden we een paar jaar geleden schattig, maar ondertussen zijn we toch op een punt gekomen waarin het de wenkbrauwen doet fronsen. Hoe veilig is dit eigenlijk voor je kind? En zou jij het als volwassene nog steeds leuk vinden als je ouders een groot deel van jouw jeugd online hadden gezet?
Ik heb het dan niet over een foto om het jaar of om de zoveel maanden. Ik heb het over ouders die er werkelijk een business van hebben gemaakt en hun hele familieleven te kijk zetten. Kinderen die vanaf hun geboorte worden gefilmd, hun eerste stapjes, driftbuien, verdriet, ziekte, gênante momenten en soms zelfs heel persoonlijke gesprekken. Momenten waarvan een kind op dat moment onmogelijk kan weten wat het betekent dat honderdduizenden vreemden meekijken.
Velen van ons herinneren zich waarschijnlijk nog het filmpje van de influencer wiens zoontje verdrietig was omdat hun puppy een virus had gekregen en hij er om moest huilen. Voor de thumbnail van haar video wilde zijn moeder het emotionele moment nog wat sterker in beeld brengen en instrueerde ze hem hoe hij verdrietig moest poseren. Haar zoon maakte haar duidelijk dat hij echt aan het huilen was. Het fragment, dat blijkbaar niet voor publicatie bedoeld was, kwam toch online en veroorzaakte veel ophef.
Dat fragment is mij altijd bijgebleven. Niet alleen omdat het ongemakkelijk was om naar te kijken, maar vooral omdat het iets liet zien wat we normaal niet zien. Wat gebeurt er achter de camera wanneer het gezinsleven content is geworden?
Want waar houdt het vastleggen van herinneringen op en waar begint het produceren van content?
We moeten ons afvragen wat dit op lange termijn met kinderen doet. Wat betekent het wanneer je als kind leert dat verdriet, boosheid, ruzies en kwetsbare momenten niet alleen van jou zijn, maar ook materiaal kunnen zijn voor de volgende video? En wat gebeurt er wanneer datzelfde gezinsleven uiteindelijk ook het inkomen van het gezin wordt? Kan een kind dan nog werkelijk zeggen dat hij of zij niet gefilmd wil worden?
Daarnaast is er iets waar we misschien nog te gemakkelijk overheen stappen. Eenmaal online hebben we nauwelijks nog controle over waar een foto terechtkomt. Foto's kunnen worden opgeslagen, gekopieerd, gedeeld en tegenwoordig ook met AI worden aangepast. Een foto die een ouder onschuldig of schattig vindt, blijft niet noodzakelijk binnen de veilige kring waarvoor die ouder hem in gedachten had.
Onze kinderen zijn een amanah van Allah swt. Ze zijn ons toevertrouwd door Allah swt. Wij moslims hebben de Profeet (vrede zij met hem) als voorbeeld. De Profeet (vrede zij met hem) zei: "Ieder van jullie is een hoeder (herder) en ieder van jullie is verantwoordelijk voor zijn hoede (kudde)". Bron: Sahih al-Bukhari, nr. 7138, overgeleverd door ʿAbdullah ibn ʿUmar.
Ook de verantwoordelijkheid van ouders binnen het gezin wordt daarbij bedoeld. Maar bescherming betekent in deze tijd niet alleen dat we opletten voor vreemden op straat. Die verantwoordelijkheid bestaat ook in de digitale wereld.
Misschien moeten we daarom niet alleen vragen: “Vind ik deze foto leuk genoeg om te delen?” maar ook: “Heeft mijn kind er iets aan dat ik dit deel?” En nog belangrijker: “Zou mijn kind later willen dat dit nog steeds te vinden is?”
Het zou mij als volwassene eerlijk gezegd een vies gevoel geven als ik wist dat mijn kinderfoto's, mijn huilbuien, mijn onzekerheden of persoonlijke momenten door Jan en alleman bekeken konden worden. Laat staan wanneer mijn ouders daar jarenlang geld mee hadden verdiend.
Een kind kan vandaag misschien enthousiast naar de camera zwaaien. Maar datzelfde kind moet over tien of twintig jaar ook kunnen leven met de digitale voetafdruk die wij voor hem of haar hebben achtergelaten.
Misschien is niet alles wat we mogen delen daarom ook iets wat we moeten delen.
Loubna L.
Reactie plaatsen
Reacties